වරක්; මෙරට සංගීත ක්ෂේත්රයේ මිතුරන් තිදෙනෙක් යුරෝපයේ කරක් ගසමින් ස්විට්සර්ලන්තයට ගියෝය. එහිදී ඔවුනට අහඹුවක් ලෙස සුවිශේෂී ලාංකීය සංගීත ලෝලියෙකු මුණ ගැසුනේය. මේ කියන කාලයේ මෙරට පැවතියේ කැසට් යුගයේය.
එහිදී හමුවූ විදර්ශණ මුණසිංහ; අපගේ මිතුරන් අත CD තැටි කිහිපයක් තැබීය. මිතුරන් තිදෙන අතර සිටි නැගී එන තරුණ ගායකයා අත විශේෂ CD තැටියක් තැබුවේ "ඔයාගේ සිංදු දෙකකුත් මේකේ තියෙනවා . . . ! අහන්නකෝ . . !!" කියමින් ය.
ඔහුගේ එකතුවේ පණ්ඩිත් අමරදේව, මිල්ටන් මල්ලවාරච්චි, සනත් නන්දසිරි ආදී එකී මෙකී නොකී සියළුම ශ්රී ලාංකික ශිල්පීන් රාශියකගේ ගීත ඇතුලත් CD තැටි තිබුනි.
"කොහෙන්ද මේ සිංදු . . .?" තිදෙනාගෙන් එක් අයෙකු විමසීය. මන්ද CD තැටි වලට මෙරට ගායන ශිල්පීන් ඒ වන විට ගීත ගයා නොතිබූ බැවින් ය!
"ආ ඒවා මම සල්ලි දීලා ගත්තේ. මේ අමරදේව මහත්තයාගේ සිංදු 10 ට මට ......... තරම් මුදලක් ගෙවන්න උනා!" ඔහු පවසන ලද ඉහළ මිළ ඇසූ විට තරුණ ශිල්පීන්ගේ ඇස් උඩ ඉන්දුනි. මෙරට කැසට් නිෂ්පාදකයෙකු හට ගීත ගයා කිසිදා එම මුදලින් අඩක් තබා හතරෙන් එකක් හෝ උපයා ගත නොහැකි බව ඔවුන් දැන සිටියහ.
"හරි! කාට සල්ලි දීලද මේවා ගත්තේ . . . ?"
" . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . !"
(එකළ මෙරට තිබුනු අංක එකේම කැසට් නිශ්පාදකයා සමග සම්බන්ධව සිටි තමාට තමන්ම "ආදරණීය" යැයි කියා ගන්නාවූ නොම්මර එකේ තනු නිර්මාපකයාගේ නම සහ තවත් සුවිශේෂී පද රචකයෙකුගේ වෙත තමා මුදල් ලබාදී ප්රවීණයින්ගේ ගීත මිළදී ගත් බව ඔහු පැවසීය.)
කාරණය ඉතා පැහැදිලිය. කැසට් මුදළාලි වෙත මුදලට ගැයුණු ගීත වල මුල් ගී තැටිය හෝ පටිය ආයතනයේ සේවය කල "ආදරණීය" තනු නිර්මාපකයා සහ ගීත රචකයා; ශිල්පීන්ගේ අනුදැනුමකින් තොරව අත යට විකුණා ඇත!
ශිල්පීන් තිදෙන මෙරටට පැමිණි පසු ඔවුන් සහෝදර ශිල්පීන් ගෙන් සිද්ධිය ගැන විමසීය. ඔවුන්ට සල්ලි තබා බුලත් විටක් හෝ ලබා දීමට තරම්වත් කාරුණික නොවූ පෙරකී ඩබල කිසිදු හිරිකිතයකින් තොරව ගීත විකුණා දමා තිබුනි!
මේ සිද්ධිය මෙරට ශිල්පීන් අතරට ගෙන ගියේ මෙම තිදෙනා අතර සිටි වෙනත් අයෙකු විසින් වුවද පෙරකී ඩබල වෛර බැඳ ගත්තේ එතැන සිටි අහිංසක ගායකයා සමගය.
මා පෙර කී තරුණ ගායකයාගේ පියා මෙරට සංගීත ක්ෂේත්රයේ සිටි සුපිරි ගුරුවරයෙක් විය. ඒ නිසාම තරුණ ගායකයා; ගායකයෙකු වීමට පෙර සංගීත ශිල්පියෙකු විය. ඔහුට ගිටාර්, වයලීන්, හාමෝනියම්, විදුලි ඕගන්, බට නලා ආදී බොහෝ සංගීත භාණ්ඩ හොඳින් වැයීමට හැකියාව තිබුනි.
මේ නිසාම ඉතා ඉහල සංගීත ඥානයකින් හේ සන්නද්ධව සිටියේය. මේ නිසාම; ස්විට්සර්ලන්තයට අතයට ගීත විකුණූ ඩබලගෙන් එක් අයෙකුවූ "ආදරණීය" තනු නිර්මාපකයා; ස්වකීය සංගීත වැඩකටයුතු වලට ඔහුව; ඒ වනවිටත් වසර පහක පමණ කාලයක සිට; සම්බන්ධ කරගෙන සිටියේය. ඒ ඔහුගේ මෙලඩි (තනූ වල) සංගීත සැකැස්ම (Music Arrengement) සකසා ගැනීමටය. එය "ආදරණීය" තනු නිර්මාපකයාහට කිසිදා හැකියාවක් තිබුණු දෙයක් නොවීය.
සංගීතයේදී සංගීත සංයෝජනය / සකස් කිරීම (Music Arrengement) යනු දැනට පවතින නිර්මාණයක් වෙනත් ආකාරයකට ඉදිරිපත් කිරීමේ ක්රියාවලියයි.
මෙහි ප්රධාන අංග පහත දැක්වෙන පරිදි සැකවින් දැක්විය හැකිය.
වාද්ය භාණ්ඩ භාවිතය. (Instrumentation)
කුමණ සංගීත කොටස් කුමණ සංගීත භාන්ඩ හෝ ගායන ශිල්පීන් මගින් ඉදිරිපත් කරණ්ණේද යන්න තීරණය කිරීම.
ආකෘථි සහ ව්යූහය (Form & Structure)
ගීතයක කොටස් (ගීතයක ස්ථායි, අන්තරා, සමූහ ගායනා, ආදිය ) පෙළගස්වන ආකාරය හා ඒවායේ ප්රමාණය තීරණය කිරීම.
ස්වර සංකළනය (Harmony)
මූලික සවර රටා (Chords) තව දුරටත් අලංකාර කිරීම හෝ විවිධ සංගීත භාණ්ඩ අතර බෙදා දීම.
රිද්මය හා ශෛලිය (Rhythm & Style)
ගීතයේ හැඟීම වෙනස් කිරීම.(උදාහරණයක් ලෙස සෙමෙන් ගැයෙන ගීතයක් ජෑස් හෝ රෙගේ ශෛලියට හැරවීම/ වේගයෙන් ගැයෙන ගීත්යක රිද්මය අඩු කිරීම වැනි. ගීතය 6/8ද, 4/4ද, 7/8 ද ආදී වශයෙන් රිද්ම තීරණය කිරීම හා වෙනස් කිරිම. )
ස්ථර සහ ප්රභලතාවය (Texture & Dynamics)
සංගීතයේ මිශ්රණය සය ශබ්ධයේ අඩු වැඩිවීම් මගින් හැඟීම් ප්රකාශ වන ආකාරය පාලනය කිරීම.
මෙලඩිය (තනුව) යනු අප ගීතය සිවුරුවන් හඬින් (විසිල් කිරීමෙන්) වාදනය කරණ්නාවූ ස්වර රටාවය!
ගීතයක් පටන් ගැනීමට පෙර වාදන කණ්ඩය (introduction) ස්ථායි කොටසත් අන්තරා කොටසත් අතර වැයෙනසංගීත කණ්ඩ - අන්තර් සංගීත කණ්ඩ එක හෝ දෙක (interlude) ඒ අතර ගීතය ගැයෙන විට එහි මෙලඩිය නැතිනම් ගීතයේ භාවය ඉස්මතු කෙරෙණ කවුන්ටර් පාර්ට්ස්, ඒ ඒ මෙලඩියේ විවිධ ස්ථාන වෙනුවෙන් වැයෙන සංගීත භාන්ඩ මේ සියල්ල සංයෝජනය කිරීම, පෙල ගැස්වීම, එකතු කිරීම නිර්මාණය කිරීම, Harmony, Tempo, Chords යෙදීම, සිදුවන්නේ සංගීත සකසන්නා හෙවත් Music Arranger වෙතිනි.
"ආදරණීය" තනු තනන්නා රටේ නොම්මර එකේ තනු නිර්මාපකයා වන විට ඔහු පසු පස වසර 5 කට අධික කාලයක් ඔහුගේ නියනෙන් හැඩය ඉස්මතු කල දාරුමය කැටයම්, සුමට කොට සියුම් රේඛා මතු කොට ඇවැසි ඇවැසි දේ එක් කොට යම් යම් දේ ඉවත් කොට හැඩ ගැන්වූයේ තරුණ සංගීත ශිල්පියා විසින් විය.
(ක්ලැරන්ස්ගෙ තනු; ඩික්සන් ගුණරත්න විසින් හැඩ වැඩ දමා ඔප මට්ටම් කලාටත් වඩා වැඩි යමක් තරුණ ශිල්පියා විසින්; "ආදරණීය" තනු නිර්මාපකයා වෙනුවෙන් ඉටු කලේය!)
කෙසේ වෙතත් මේ කාලය වනවිට; "ආදරණීය" තනු නිර්මාපකයා සිංහල සංගීත ක්ෂේත්රයේ පතාක යෝධයෙකු කෙසේ වෙතත් බූ වල්ලෙකු වී සිටියේය.
මේ සමගම සිදුවූයේ තරුණ ගායකයා නොසිතූ කාරණයකි. එනම් ඔහුගේ ගීත හතරක සංගීත අයිතිය තමන් සතු යැයි පවසා එම ගීතය ගායනය තහනම් කරමින්ද වන්දි ඉල්ලමින්ද; නඩුවක් "ආදරණීය" විසින් පැනවීමයි.
වසර තුන හමාරකට ආසන්න කාලයක් ඇසුණු නඩුවේ තීන්දුව ලැබුනේ තරුණ ගායකයාට ජයග්රහණය අත්කරවමිනි.
වෘත්තීය ඊරිසියාව මත; පැමිණිලි කාර "ආදරණීය" පාර්ශ්වය විසින් මෙම චෝදනාව තරුණ සංගීතවේදියා වෙත පනවන එකක් ලෙස ලේඛණ ගත විය!
නැවත වසර කිහිපයකට පසුව "ආදරණීය" විසින් තරුණ ගායකයාට එරෙහිව ඇපෑලක් ඉදිරිපත් කොට තිබුනද එයද උසාවිය විසින් නිශ්ප්රභා කොට තිබුනි.
"ආදරණීය" ගේ භාෂාවෙන් පවසනවා නම් "උසාවිය නඩුව වීසිකොට!" තිබුණි.
(තමා පැමිණිල්ල වී සිටි නඩුවක් පහළ උසාවියේදී පැරදුණු පසු එම තීන්දුව අභියෝගයට ලක් කරමින් ඇපෑලක් ඉදිරිපත් කල විට උසාවිය එය "වීසි කිරීම " යනු තමන් විසින් ඉදිරිපත් කල පැමිණිල්ල දෙවරක්; අධිකරණය තුලදී ප්රථික්ෂේපවීම බව "උගත්; ආදරණීය ආචාර්යවරයාට" තවමත් නොතේරෙණ බවක් පෙනේ.)
මේ අතීත කතාවය. අද වන විට නැවත ගීතයේ අයිතිය පිළිබඳව කථිකාවක් ඇතිවී ඇත.
මෙම කථිකාවේ එසේ නැතිනම් සටනේ ප්රධාන පාර්ශ්ව දෙකකි. ඉන් එකකට මූලිකත්වය ලභාදෙන්නේ "ආදරණීය" විසින් වන අතර අනෙක් පසට නායකත්වය සපයන්නේ පෙරකී තරුණ සංගීත වේදියා විසින් වීම දෛවයේ සරදමකි.
තුන් ඈඳුතු නිර්මාණ කාර්යයක ප්රථිඵලයක් ලෙස එළි දකින ගීතය නම්වූ කලා නිර්මාණයේ සෘජු අයිතිය හිමිව ඇත්තේ සංගීත නිර්මාපකයා හා පද රචනා කල අය යන දෙදෙනා හට පමණි.
මේ නයින් ගත් කල;
ටී එම් ජයරත්නට අයිති කිසිදු ගීතයක් නොමැත.
එච් ආර් ජෝතිපාලට ගීත නැත.
ලතා වල්පොලට නැත.
ෆ්රෙඩී සිල්වාට
මොහිදීන් බෙග්ට
නිරංජලා සරෝජනීට
ආදී කිසිවෙකුට අයත් එකදු ගීතයක් හෝ නොමැත.
මෙම ලැයිස්තුව ලියනවානම් ලංකාවේ ගායක ගායිකාවන් ගෙන් බොහොමයකට එකදු ගීතයක හෝ අයිතියක් නොමැත.
ගීතය ලියන්නේ භාෂාවේ වචන වලින් විනා ඔහු නිර්මාණය කරගත් මාධ්යයකින් නොවේ. එසේම තනු සකසන සප්තකයද මීට වසර ගණනාවකට පෙර නිර්මාණය කල එකක් විනා අමරදේව, නන්දසිරි, රෝහණ වීරසිංහ, එච් එම් ජයවර්ධන, නවරත්න ගමගේ හෝ වික්ටර් රත්නායක සොයා ගත් එකක් නොවේ.
ගායකයාගේ කාර්යය මීට ඉඳුරාම වෙනස් ය.
ඔහු ගයන්නේ ඔහුගේ හුස්මෙනි. ඔහුගේ ස්වරාළයෙනි. ඔහුගේ වැර වෑයමෙණි. ඒ සඳහා ඔහුට සහජ හෝ පුහුණු පුරුදු කරගත් හැකියාවක් ඇත.
ගී පද වසර දහසක් පැවතුනද, තනුව හෝ මෙලඩිය තවත් වසර දහසක් පැවතුනත් ගායකයෙකුගේ ගායනය පවතින්නේ ඔහුගේ ජීවිත කාලයේ එක්තරා කාල පරිච්ඡේදයක් තුල පමණි.
අබේවර්ධන බාලසූරිය මිය ගියේ ගීත ගැයීමට තබා කතා කිරීමටවත් නොහැකිවය.
සංගීත ප්රසංග දස දහසකට ආසන්න ගණනක ගී ගැයූ වික්ටර් රත්නායක ගී ගයන්නේ නැත.
මෙවන් වූ උදාහරණ රාශියකි.
මෙහි වඩාත්ම ඛේදනීය තත්වය වන්නේ ගායකයෙකු හෝ ගායිකාවක විසින් ගායනා කොට ඇති එවන් විශිෂ්ඨ නිර්මාණ පසු කාලීනව වෙනත් අංකුර ගායක ගායිකාවන් වෙත; තනු නිර්මාපකයින් විසින් විකුණා දැමීමය. බොහෝ Cover Songs පසු පස ඇති පිළිකුල් සහගත කතාව එයය.
සිංහල ගීතය මේ වන විට තනු නිර්මාපකයින්ගේ තනි භුක්තියට සවිකරගෙන අවසානය. ඒ නිසාම ඔවුන් එම ගීත කිසිදු සදාචාරත්මක බවකින් තොරව වෛශ්යා වෘථියේ යොදවයි.
ගණිකා නිවාසයක පාලිකාවක; තමා භාරයේ සිටිනා තරුණියක; මුදළට එක් එක් අයට විකුණා දමන ලෙසින්ම ගීතය එතරම්ම වූ පහත් තැනකට දමා අවසන් ය.
මෙහි සුපිරිම අච්චුව වරක් මෙරට සිටින A ශ්රේණීයේ විශිෂ්ඨ ගායිකාවකට ලැබුනි. ඒ මෙරටදී නොව ඕස්ට්රේලියාවේදීය. මෙල්බර්න් නුවර සංගීත ප්රසංගයක ගීත 10ක් ගැයීමට ගිය ඇය ඊට සූදානම්ව ශාලාවේ සිටිනාතරතුර එහි සංවිධායකයින් හට ලැබුනේ දූරකථන ඇමතුමකි. ඒ එම ගීත දහයේම "ආදරණීය" තනු නිර්මාපකයාගේ තරුණ පුත්ර රත්නයගෙනි. "ඔයා කියන හැම සිංදුවකටම අපිට ඩොලර් 1000 ක් ඕනෑ! එහෙම නැති නම් අපි හෝල් එකට කතා කරලා ප්රසංගය පවත්වන්න දෙන්නේ නෑ!"
මේ තැනට මෙරට ගීත ක්ෂෙත්රය වැටී අවසන් ය. මෙහි ඇති හාස්යජනකම කරුණ වන්නේ පෙරකී ගීත; එකී ගායිකාවට; පෙරකී තනු නිර්මාපකයා විසින් පිං තකා කල ඒවා නොවීමය!
මේ වන විට මෙය දැවැන්ත ව්යාපාරයක් වී හමාරය. එසේම එය ඒකාධිකාරියක්වීද හමාරය.
මෙම "ආදරණීය තනු නිර්මාපකයාගේ" පුත්රයාගේ මැදිහත්වීම මත (මාගේ දැනීමේ පරිදි ඕස්ට්රේලියාවේ / වැරදිනම් නිවැරදි කරණ්න ) ලියාපදිංචි කල සමාගමක් විසින් මෙරට ගැයුණු ගීත වලින් අති මහත් බහුතරයක සින්නක්කර අයිතිය ලභාගෙන හමාරය.
ඉන් ගීත 7000ක් පමණ සෘජුව "ආදරණීය" විසින් තනුව සකසා අල්ලා ගත් ගීතයන් ය. තවත් සමහරක් ගීත පද රචකයින් හෝ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන්හට සොච්චම් මුදලක් ගෙවා අයිතිකරගත් ගීතය.
මේ නිසාම ගායකයින්හට තමන් ගැයූ ගීතයක් ගැයීමට යාමේදී අදාල කප්පම් මුදල පෙරකී මුදලාළිවෙත ලැබෙන්නට සැළැස්විය යුතුය.
කොහොමද "ආදරණීය" ගේ ආදරයේ තරම.
අපේ රටේ පවතින බුද්ධිමය දේපල පනත තුල ගීතයේ අයිතිය එසේ නැතිනම් කතෲ භාග අයිතිය පිළිබඳව නිර්නායකයන් සැපයෙන්නේ 1962 අත්සන් කල බර්න් වෙළෙඳ සම්මුතියට අනුකූලවය.
ඊට අදාලව ගත් කල ගීතයේ අයිතිය තනු රචකයාට හා පද රචකයාට හිමිවන අතර ගායකයාට හිමි වන්නේ ප්රසාංගික අයිතිය හෙවත් Performing Rights පමණි.
මෙරට අද වන විට මුල් ගායක ගායිකාවන් ගෙන් ඈත්ව පසුව ගයන ලද ගායක ගායිකාවන් හට සින්නවූ ගීත බොහොමයක් ඇත. නව සවර සංයෝජන, තරුණ හඬවල්, හා තරුණ ආකර්ශණය හේතු කොට ගෙන ඒවායේ මුල් ගායක ගායිකාවන් මේවන විට සමාජයට අමතකව යෑම පටන් ගෙන ඇත.
ඒ නිසාම එම ගීත ගැයීමට බොහෝවිට ආරාධනා ලැබෙන්නේ නවක ගායකයින්ට විනා මුල් ගායක ගායිකාවන්ට නොවේ.
එක් වරක්; ගීතයේ අයිතිය තනු නිර්මාපකයාට හා පද රචකයාට තිබිය යුතු බවට දීර්ඝ පෝස්ටුවක් මුහුණු පොතේ පල කල ගීත අත ලොස්සක රචකයෙක් එය සාධාරණය කිරීමට අපූරු තර්කයක් ගොඩනගා තිබුනි.
"ගීතයේ අයිතිය රචකයට හා සංගීතඥයට දෙන්න හේතුව මොකද්ද?
ගීතයක පරිකල්පනමය වැඩකොටස සිදු කරන්නේ ඔවුන් නිසා. එය බුද්ධිමය කාර්යයක්. ගායනය ශිල්පීය කුසලතාවක් මිස පරිකල්පනමය කාර්යයක් නොවේ. එක ගායකයෙකු ගැයූ ගීයක් වෙන කෙනෙකුට ඒ සවර සංගතියටම ගැයිය හැකියි. ඒත් ලියූ ගී පදත් ගී තනුවත් වෙනස් වෙන්නෙ නෑ. අන්සතු කරන්න බෑ. එකම ගීයේ ගායනය පරපුරෙන් පරපුරට යනව. උදාහරණ විදිහට "ආරාධනා" ගීතය අමරදේව ගැයූ පසු තව බොහෝ දෙනා ගායනා කළා. එහෙත් කුලරත්න ආරියවංශගේ පදත් රෝහණ වීරසිංහගේ තනුවත් එහෙමමය. එය බුද්ධිමය දේපළක් ලෙස ලොව පිළිගන්න එක හේතුවක් ඒක. ඒකෙ පරිකල්පන ශක්තිය තමයි බුද්ධිමය දෙපළ කියල පිළිගන්නෙ."
මේ ඔහුගේ දැනීමේ හැටියට ඔහුගේ අදහස් ය!
මේ අවස්ථාවේදී මීට කාලයකට පෙර මාගේ මිතුරු ආචාර්ය ෂානක රාජකරුණා විසින් පැවසූ කථාවක් මතක් විය. ඔහු එකල ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ මිළදී ගැනීම් හා සැපයීම් දෙපාර්තමේන්තුවේ බලඝන නිළධරයෙකු ලෙස සේවය කලේය.
එකල ගුවන් හමුදාවේ සුනඛ සංචිතයට "බලු කෑම" ලබාදීමේ කොන්ත්රාත්තුව ගෙන තිබුනේ හැරී ජයවර්ධනගේ "ස්ටැසර්න්" ආයතනයෙන්ලු.
කාලයකට පසුව ගුවන් හමුදාව එම ටෙන්ඩරය වෙනත් ආයතනයකට ලබා දීමට පියවර ගෙන තිබුනු අතර සුනඛයන් හට වෙනත් ආහාර වට්ටෝරුවක් රස බැලීමේ අවස්ථාව ලැබුනේලු.
තම ආයතනයට මහත්වූ මුදල් සම්බාරයක් ගෙන ආ "බලු කෑම" ටෙන්ඩරය අහෝසි වීම පිළිබඳව කරුණු විමසා ගුවන් හමුදාවට "ස්ටැසර්න්" ආයතනයෙන් නොබෝ දිනකින්ම ලිපියක් ලැබුනේලු.
ඊට පිළිතුරු ලෙස; අලුත් බලු කෑම වල මිළ අඩු බව, වෙනත් වට්ටෝරුවකට මාරු කිරීමට තිබුනු අවශ්යතාවය වැනි කරුණු කිහිපයක් සහිත ලිපියක් ගුවන් හමුදාවෙන් ස්ටැසර්න් ආයතනය වෙතට යැවුනු අතර එහි අන්තිම කරුණ ලෙස දක්වා තිබුනේ "අලුත් ආහාර බල්ලන් හට වඩාත් රසවත් ආහාරයකි" යන්නය.
හැරෙණ තැපෑලෙන් ඊට පිළිතුරක් ලැබුනි.
"අලුත් ආහාර වඩාත් රසවත් බව මොන බල්ලද කිව්වෙ . .? එහි විමසා තිබුනි.
එසේම ගීත රචනය හා තනු නිර්මාණය වඩාත් බුද්ධිමය කාරණා බව කිව්වේ කවුරුන්ද? ගීත ගායනයට එතරම් බුද්ධියක් අවශ්ය නොවන බව හෝ එය ඒ තරම් නිර්මාණාත්මක කටයුත්තක් නොවන බව කිසිවෙකු හෝ පවසා ඇත්ද?
නෞෂාඩ්, එස් ඩී බර්මන්, ලක්ෂ්මීකාන් පායාරේ ලාල්, ආනන්ද භක්ෂි වැනි උන් පරයා රාෆි, මුකේශ්, කිෂෝර් ඉදිරියට ආවේ ඇයි. මයිකල් ජැක්සන්, බොබ් මාලෙ, ජිම් රීව්ස් ලාට වඩා ඔවුන්ගේ ගීත පබැදුවන් හෝ සංගීත ශිල්පීන් ගැන කතා වෙනවාද?
රූකාන්ත, ක්ලැරන්ස්, ශර්ලි වෛජයන්ත, සුනිල් ශාන්ත වැනි කිහිප දෙනෙකුට හැරෙන්නට මෙම ක්ෂේත්ර තුනම පිළිබඳව වැටහීමකින් පිළිතුරු දිය නොහැක.
ඔහු අමරදේවයන්ගේ ගායනාව පිළිබඳවද සාකච්ඡා කොට ඇත. ඔහුගේ අදහසේ හැටියට "ආරාධනා" ගීතයේ වඩාත් ආකර්ෂණීය හා නිර්මාණශීලී, බුද්ධිමය හා පරිකල්පණීය කාර්යය ඉටුකොට ඇත්තේ ගීත රචක හා තනු රචක විනා අමරදේව නොවේ. (මෙවැනි අඳබාල කතා අහන්නට අමරදේවයන් ජීවතුන් අතර නැතිවීමම සතුටකි!)
මීට දශක ගණනාවකට පෙර ඔවැනි උත්සාහයක කේමදාසයන් යෙදුනි. එයට ඇමට ගත්තේ එකල ඩී ඇස් සේනානායක විද්යාලයේ සංගීතාචාර්ය ඩබ්ලිව් ඩී ආරියසිංහයන්ය. කේමදාස තමා සතු බුද්ධිමය දේපල අයිතිය දක්වා අමරදේවයන් පෙරදී ගැයූ ගීත ගණනාවක් ආරියසිංහට ලවා ගායනා කරවා තැටියක් හෝ පටියක් වෙළඳපොළට නිකුත් කලේය. කේමදාස මෙන්ම ආරියසිංහ දෙදෙනාම අද ජීවතුන් අතර නොමැති වුවත් එයට සිදුවූ දෙය දන්නෝ දනිති.
සිදුවූ ශෝකජනකම සිද්ධිය වූයේ ආරියසිංහගේ සංගීත ජීවිතය එතැනම ලොප් වීම පමණි. ආරියසිංහ; සංජේ සංජේ මංජේකාර්කරණයට අසුව ඉවතට විසිවී ගියේය.
පසුගියදා මේ පිළිබඳව ගායකයින්ට එරෙහිව අවි අමෝරාගෙන කතා කල රූකාන්ත ගුණතිලකද වරක් ජෝතිපාලගේ ගීත ගයා විකුණන්නට ගියේය. සිදුවූ දේ කියන්නට වචන නැත. රූකාන්ත යනු ගායන හැකියාවක් නැති අයෙක්ද? නැත. එහෙත් රසිකයින් ඔහුව එහිදී ප්රථික්ෂේප කලෝය. සාමාන්ය ජෝති රසිකයින් එම ගීත අසන්නට රුචි වූයේ ජෝතිගේ බරසාර පිරිමි හඬින් විනා රූකාන්තගේ "සඳ බැස ගිය තැන නෑ" කියමින් මොර ගෑ සියුම් හඬින් නොවේ.
"රජ ගෙදර පරෙවියෝ" චිත්රපටයට පසුබිම් ගී ගැයුනේ වික්ටර් රත්නායක විසිනි. සිනමා ශාලාවේ තිරය පුරවා ගැම්මෙන් එන ගාමිණී ෆොන්සේකා ගැයුවේ වික්ටර්ගේ හඬිනි. මෙය සිංහයෙකුගේ බඩේ සිට බට්ටිච්චෙකු කිචි බිචි ගානවා සේ නරඹන්නන්ට දැණුනි.
ප්රේක්ෂකයාට අවශ්ය උනේ කන් පුරවා ශාලාව දෙදරවා ඇසෙන ජෝතිගේ හඬ මිසක වික්ටර්ගේ ආදරණීය හඬ නොවීය.
වරෙක වික්ටර් රත්නායක ඔහු විසින් තනු සැකසූ ෆ්රෙඩී සිල්වා ගැයූ "මන්නාරම් පිටිවැල්ලේ" ගීතය රූපවාහිණියේ ගයා පෙන්වීය. වික්ටර් මොනතරම් දක්ෂයෙක් උනත් ඒ ගීතයට උචිත හඬ ෆ්රෙඩීගේම බව මගේ අදහසයි.
මෙලෙස "කුමරියක පා සළඹ සැළුනා" ගීතයද වරක් වික්ටර් රත්නායක ගයනු මා අසා ඇත. ඒ ගැන මම කියන්නට යන්නේ නැත. අසා විමසා සිටින්න.
වරක් මහාචාර්ය සංගීත් නිපුන් සනත් නන්ද සිරි රූපවාහිනී නාලිකාවකට පැමින අන් ගීත 10ක් ගැයුවේය.
මාගේ මතකයේ හැටියට ඔහු අවසාන වශයෙන් තෝරා ගත්තේ ප්රියාගේ "සරතැස නිවා දිවි කතරේ . . " ගීතයයි. ගීතය ගැයූ අයුරු ඔබම සවන් දීලා බලන්න. මෙය මුහුණු පොතේ පලවූ විටෙක එම ගීතය වෙනුවෙන් මා තැබූ කමෙන්ට් සටහන පටන් ගත්තේ "මෙලෝ රහක් නොමැත!" කියාය. ඊට හේතුව ලෙස මා සඳහ්න් කලේ සනත් වැනි බරසාර හඬකට; ප්රියාගේ ගීතයක් තෝරා ගැනීමට අවශ්යම වූවානම් "යමන් රාගය" පාදක කොටගෙන ප්රියා ගැයූ "අඳුර අඳුර මගේ . . . !" වැනි ගීතයක් ගයන්නට තිබුණු බවයි. ප්රියාගේ ආදරණීය සුමුදු හඳින් ගැයෙන නොව ස්පර්ෂ කෙරෙණ "සරතැස නිවා . . . ." ගීතය සියුම්ව අත පත ගාන්නට යෑමේදී සනත් නන්දසිරි අසාර්ථක වී ඇති බව මගේ හැඟීමයි.
මෙහි වඩාත්ම සිත්ගන්නා සුළු කාරණය වන්නේ මගේ කමෙන්ටුවට යටින් ප්රියා Thumbs up සළකුණක් යොදා තිබිමය. (හැකිනම් සොයා බලන්න! )
(අන් ගායකයින්ගේ ගීත මුල් ගැයුමට සාධාරණයක් වනසේ ගැයීමට යම්තාක් දුරට හෝ හැකියාවක් ඇති අය අත ලොස්සකි. අමල් පෙරේරා, ජගත් වික්රමසිංහ සහ චන්දන ලියනාරච්චි යන තිදෙනාව මා දකිමි. මෙය හුදෙක් පෞද්ගලික තේරීමක් විනා තර්කාණුකූල ප්රකාශයක් ලෙස නොසළකන්න!)
මා මේ සියළු වැල් වටාරම් වලින් කියන්නට උත්සාහ කලේ; ප්රවීණ ගායකයෙකුට වුවද වෙනත් ගායෙකයෙකු ගැයූ ගීතයක් ගැයීමේදී; මුල් රසය ආරක්ෂා කිරීමට බොහෝ විට අපොහොසත් වන බවයි. මන්ද මුල් ගායකයා විසින්; ගීතයට එක් කල තමන්ටම ආවේණික වූ තමාගේ සුවශේෂී අලංකාර; වෙනත් ගායෙකයෙකුහට එක් කල නොහැකි බවයි.
කට හඬ සහ ගායකයෙකුගේ හඬ යන්නට මීට වඩා බරක් තැබිය යුතුමය.
ගීතය අයිතිවන්නේ පද රචකයා සහ සංගීත වේදියා අතරම යන තර්කය තුල;
"කුමරියක පා සළඹ සැළුනා" - අමරදෙව,
"රුවන් මුවා පොලෝ තලේ" - නන්දා,
"දෙනෝ දාහක් නුවන් අතරේ" - නන්දා,
"සිත කතා කරයි" - ජී එස් බී රාණි,
"සීගිරියේ කැටපත් පවුරේ" - චිත්රා සෝම පාල,
"සඳකඩ පහණක" - සුනිල්,
"පිණිබර යාමේ" - සුනිල්,
"කුඩා ගමේ මද්දහනේ" - සුනිල්,
"සිත හීලෑ නෑ"- බන්ධුල,
"කුල ගෙදරින් දුම්බර කඳු වැටියේ" - බන්ධුල,
"රාජ කිරුළු පලන්දාපු" - ජෝති,
"දෙතුන් වතාවක් ඔබ ඇමතූවෙමි" - මිල්ටන් පෙරෙරා, "කුණ්ඩුමණී" - ෆ්රෙඩී,
"පාන් කිරිත්තා" - ෆ්රෙඩී,
"සුළං කෝඩයක" එඩ්වර්ඩ්,
"දිළි දිළි නිවෙනා" - රෝහණ බෝගොඩ,
"නෙළුම් මලේ එක පෙත්තද තියෙන්නේ"- රෝහණ වීරසිංහ, "අපි ආයෙත් හමු නොවුනා නම්" - ජයමහ,
"පැළඳි මිණි මුතු" - ෆීලික්ස් ඇණ්ටන්,
"මංගල මල් දම පතා ඉඳිමි මම" - සිසිර,
"ලොව නිසසළ වී නවතින මොහොතේ" - නිරංජලා, "පියාණෙනී මා" අබේවර්ධන,
"ඔබෙන් තොර ලෝකයක්" - අබේවර්ධන,
"සිහිවටනය සේ" - අබේවර්ධන,
"මා නෙත් කැදැල්ලේ" - මිල්ටන්,
"දෙ අදර විළිකුන්' - මිල්ටන්,
"රණබර ඉඳුදුණු" - මිල්ටන්,
"දිනෙක රන් සළු පළඳා" - මිල්ටන්,
"සුන්දරත්වයෙන් පිරි" - මිල්ටන්,
"ඔබයි මමයි මැවූ සිහින" - මිල්ටන්,
"සූ සැට බරණින්" - නීලා,
"මේ උයන් තෙරේ" - නිර්මලා,
''ආදර ගඟුලෙහි" - ශ්රීමතී,
"අනන්තයට මා ඉගිළුණු" - ශ්රීමතී,
"පිය මදහස" - ශ්රීමතී
මේ කිසිම ගීතයක් ගායකයාට හෝ ගායිකාවට අයත් නැත! (මෙම ලැයිස්තුව සැකසුවේ වික්ටර් රත්නායකයන්ගේ "ගී සීයක්" පොතේ අග දක්වා තිබුනු; වික්ටර් විසින් අන් ගායක ගායිකාවන්හට තනු සැකසූ ගීත පෙල පරිශීලනය කිරීමෙන් ය. මෙහිදී මා ලැයිස්තුවෙන් උකහා ගත්තේ ලැයිස්තුව අතරින් වඩාත්ම ජනප්රිය ගීත පමණක් බව කරුණාවෙන් සළකන්න!
ගීත 26000ක් ගයා ගීනස් වාර්ථාවට හිමි රාෆි ජීවත්ව සිටියදී කිෂෝර්ටද හින්දි සිනමාවේ අවස්ථාවක් හිමිවන්නේ කිෂෝර්ගේ ගායනයේ ඇති රෝමාන්තික බවයි.
කිෂෝර්ගේ හඬේ ඇති සුවිශේෂී තාවය වන්නේ එහි ඇති භාවාත්මක විවිධත්වයයි. එය ගැඹුරු හා ප්රථිධ්වනිමත් බරීටෝන් (Baritone) හඬකින් ආත්මීය ගුණයකින් (Soulful) යුක්තය. ඔහුටම සුවිශේෂී යොඩලීන් (Yodeling) ශෛලිය; ශ්රාවකයා එතෙක් ඇසූ රාෆිගේ හඬ, මහේන්ද්ර කපූර්ගේ හඬ, මන්නා ඩේගේ හඬ, මුකේශ්ගේ හඬට වඩා වෙනස් හඬක් ලෙස වැළඳ ගන්නට ඇත.
ගීතයේ වඩාත්ම සුවිශේෂී පුද්ගලයින් වන්නේ පද රචකයින් හා තනු නිර්මාපකයින් පමණක්ම නම් ගායකයින් රාශියක් බිහිවන්නේ කෙසේද? මේ ගැන ලියන්නට උදාහරණ නම් බොහෝය. එහෙත් වඩා වැදගත් වන්නේ එය තේරුම් ගැනීමය.
ඉහත කී පද රචකයා සහ "ආදරණීය තනු නිර්මාපකයා" ට අනුව අමරදේවද, සන්ත්ද, සුජාතාද, ලතාද යන සියළු හඬ ශිල්පීන්ට දිය යුතු වන්නේ තුන්වන පංතියේ සැළකිල්ලක්ය.
මේ පිළිබඳව වැඩි දුර දැන ගන්න මෙම :-
ජගත්ගෙන් රෝහණට පිළිතුරු . . . . . ! ලින්කුවෙන් ගොස් අසා බලා දැන ගන්න.
